Kanserde ikinci görüş nasıl istenir?

Tanı kondu. Tedavi planı da hazır bekliyor.

Görüşme kısa sürdü. Masada bir plan vardı. Belki ameliyat, belki kemoterapi, belki ışın tedavisi. Eve bir dosya kâğıt ve bir tarihle döndünüz.

Sonra neredeyse herkesin aklına gelen, ama pek az kişinin yüksek sesle sorduğu soru geliyor. Bu plan doğru mu? Bunu nasıl bilebilirim?

İkinci görüş, bu sorunun cevabını almanın yolu. Bu yazıda üç şeye bakıyoruz: ikinci görüş neyi değiştiriyor, ne kadar tutuyor, ve hangi belgeleri hazırlamanız gerekiyor.

İnsanların sorduğu üç an

Her an aynı derecede uygun değil. İkinci görüşün en çok işe yaradığı üç an şu:

• Tanı yeni konmuş. Kelimeler elinizde. Resmin tamamı henüz değil.
• Tedavi başlamak üzere. Kemoterapi, ışın tedavisi ya da ameliyattan önce, sonra değil.
• Plan gözden geçirilsin istiyorsunuz. Tanı, patoloji ve görüntüler, bugünkü tedavi yaklaşımlarıyla birlikte yeniden okunur.

Üçünde de soru aynı. Bu plan benim için doğru plan mı?

Karar çoktan verilmişse ve siz de bu karardan memnunsanız, ikinci görüş en az işe yaradığı noktadadır.

İkinci görüş, hekiminizden şikâyet değildir

Çoğu kişiyi durduran şey bu. Hekimim alınır mı, hastaneyle aram bozulur mu diye düşünülüyor.

Oysa onkolojide ikinci bir bakış işin doğal parçası. Kanser tedavisi zaten tümör konseyinde konuşuluyor, aynı dosyaya birkaç uzman birden bakıyor. İkinci görüş de aynı fikir, sadece kendi hastanenizin dışında.

Üstelik çoğu zaman ikinci hekim planı onaylıyor. O da bir cevaptır. Zor bir tedaviye, kuşkuyu yanınızda taşımadan başlıyorsunuz.

Gerçekten ne sıklıkla bir şey değişiyor?

İki araştırma, bunun ne kadar sık olduğu konusunda dürüst bir fikir veriyor.

Hollanda'da yapılan bir çalışma, ikinci görüş isteyen 591 meme kanseri hastasına baktı. Bunların 470'i henüz tedaviye başlamamıştı. O kişilerin 213'ünde ikinci değerlendirme farklı çıktı, yani %45,3. 137'sinde, yani %29,1'inde fark büyüktü. Örneğin önce ameliyat yerine önce kemoterapi. Ya da memenin tamamen alınması yerine meme koruyucu cerrahi [1].

İkinci çalışma, dört ayrı hastalıktan 120 onkoloji dosyasını inceledi. 13 vakada, yani %11'inde, tanı klinik olarak önemli biçimde değişti. 42 vakada, yani %35'inde tedavi değişti ve beklenen sonuç daha iyi oldu [2].

Bu rakamları dikkatle okuyun. Bunlar hastanenizin hata oranı değil. İnsanlar ikinci görüşü zaten zor vakalarda istiyor, bu da oranları yukarı çekiyor. Rakamların gösterdiği tek şey şu: ikinci görüş boş bir işlem değil.

Nasıl istenir

İzlenecek yol çoğu Avrupa ülkesinde aynı. Dört adım var ve hiçbiri karmaşık değil.

• Kendi hekiminize söyleyin. Neden ikinci bir görüş istediğinizi anlatın. Böylece konuşma kolaylaşır, hekiminiz size nereye başvurabileceğinizi de önerebilir.
• Gerekiyorsa sevk alın. Hollanda'da sevk şart. Tedavi eden hekiminiz ya da aile hekiminiz yazıyor. Hekim geçerli bir sebep olmadan bunu reddedemez.
• Dosyanızı kendiniz isteyin. Raporları, patoloji sonucunu ve görüntülerin kendisini isteyin, yalnız özeti değil.
• Randevuyu alın. Başka bir hastanede sıranın gelmesi birkaç hafta sürebilir [3].

Ne kadar tutar

Hollanda'da ikinci görüş temel sigortadan karşılanıyor ve ayrıca katkı payı ödemiyorsunuz. Yine de iki nokta insanları şaşırtıyor.

• Kendi riskiniz (eigen risico) işliyor. Yıllık tutarınızı henüz doldurmadıysanız o kısmı cebinizden ödüyorsunuz.
• Hastanenin sigortacınızla sözleşmesi olmalı. Yoksa faturayı ya da bir kısmını kendiniz ödeyebilirsiniz. Önce sigortacınıza sorun [3].

Kurallar ülkeden ülkeye değişiyor. Randevu almadan önce kendi ülkenizdekini öğrenin. Sorulacak soru basit: bu hastane karşılanıyor mu, cebimden ne çıkacak?

Yurt dışında ikinci görüş

Bazı hastalar sınırın ötesine bakıyor. Sebep genellikle şu: kendi kanser tipini daha sık gören, o konuda daha çok vaka yapan bir merkeze ulaşmak.

Bu mümkün, ama kurallar değişiyor. Yurt dışındaki bakım kendiliğinden karşılanmıyor. AB içinde planlı bakım için genelde önceden izin gerekiyor, geri alacağınız tutar da poliçenize bağlı.

Sigortacınıza üç şeyi yazılı sorun. Bu hastane karşılanıyor mu? Ne kadarını geri alırım? Önceden izin gerekiyor mu? Bu cevaplar olmadan kendi maliyetinizi bilemezsiniz.

Peki her durumda yola çıkmak gerekiyor mu? Hayır. İstediğiniz şey tedavi değil de sadece bir uzmanın görüşüyse, seyahat etmenize gerek yok. Online ikinci görüş, elinizdeki dosyayla aynı soruyu cevaplıyor.

	Kendi ülkenizde	Yurt dışında, AB içinde
Sevk	Hollanda’da gerekiyor	Hastanenin ne istediğini sorun
Ödeme	Temel sigorta, katkı payı yok	Kendiliğinden değil. Poliçenize bağlı
Önceden izin	Gerekmiyor	Genelde gerekiyor, yazılı sorun
Kendi riski	İşliyor	İşliyor, üstüne kapsam dışı kalanlar
Seyahat	Başka bir hastaneye	Yurt dışına, ya da online

Randevu beklemek boşa geçen zaman değil

Bunu çok az kişi biliyor: kendi hastanenizdeki randevuyu beklerken dosyanız incelenebiliyor.

Sıradaki yeriniz bundan etkilenmiyor. İkinci görüş sizi bekleme listesinde öne almaz, amacı da bu değil. Amaç şu: sıra size geldiğinde eksik bilgiyle değil, tam bir resimle karar veriyor olun.

Hangi belgeler gerekiyor

Dosya ne kadar tamsa cevap da o kadar somut oluyor. Bir onkoloğun görmesi gerekenler şunlar:

• Tanı: kanser tipi, hangi organ, tarih ve evre, yayılım olup olmadığı.
• Patoloji raporu, varsa IHC sonuçları ve moleküler testlerle birlikte. En önemli belge bu.
• Görüntülerin kendisi, DICOM dosyası olarak, ve radyoloji raporları. Yalnız özet değil.
• Önceki tedaviler ve ameliyat raporları, patolojileriyle birlikte.
• Güncel laboratuvar sonuçları: hemogram, karaciğer ve böbrek fonksiyonları, gerekiyorsa tümör belirteçleri.
• Şu anki durumunuz: şikâyetleriniz, kullandığınız ilaçlar, alerjiler ve diğer hastalıklar.
• Kendi sorularınız, yazılı olarak. Görüşme sırasında akla gelmiyor, önceden yazmak işe yarıyor.

Bu liste, partner hastanemizin onkoloji bölümünün kendi başvuru formundan geliyor. Dosyayı ilk seferde eksiksiz göndermek, süreci gerçekten hızlandıran tek şey. Eksik bir belge varsa hasta kayıt biriminden yeniden isteyin. Avrupa'da kendi dosyanızın bir kopyasını alma hakkınız var.

Rehealth'te nasıl işliyor

Biz Leiden'de kurulu bir Hollanda şirketiyiz. Kanserle ilgili bize ne yazarsanız yazın, ilk cevabı Dr. Fikret Asarcıklı veriyor. Koordinatör değil, satış birimi değil.

O ilk görüşme ücretsiz ve içinde tıbbi tavsiye verilmiyor. Dinliyor, raporlarınızı alıyor ve size hangi yolun uyduğunu söylüyor.

İkinci görüşü seçerseniz şöyle işliyor. Kendi uzmanlık alanı çocuk hematolojisi ve onkolojisi. Vaka bu alana giriyorsa görüşü kendisi veriyor, sabit 50 €. Alanının dışındaysa tahmin yürütmüyor: sizin kanser tipiniz için doğru onkoloğu buluyor ve o hekim için platformda randevu açtırıyor.

Dosyayı uygulamaya yüklüyorsunuz, e-posta ya da mesajlaşma uygulamasıyla değil. Avrupa gizlilik kurallarına tabi ve neyi paylaşacağınıza siz karar veriyorsunuz. Hekim her şeyi görüşmeden önce okuyor, böylece süre sizin sorularınıza kalıyor.

Görüşme Türkçe ya da İngilizce yapılıyor. Sonrasında görüşü pdf epikriz raporu olarak kendiniz indiriyorsunuz. O raporu kendi hekiminizle paylaşabiliyorsunuz.

⭐ Sonrasında o hastanede tedavi paketi alırsanız, hekimlerine ikinci görüş için ödediğiniz tutar size geri dönüyor.

Sürecin tamamı onkoloji ve kanser tedavisi sayfasında anlatılıyor. Sorunuz dosyanın tamamıyla değil de yalnız görüntülerle ilgiliyse, MR raporu için ikinci görüş yazısına bakın.

Online ikinci görüş, sizi tedavi eden hekimin yerini almaz. Geri dönmesi zor bir karardan önce size bir bakış daha sunar.

Sık sorulan sorular

İkinci görüş için sevk gerekiyor mu?
Hollanda'da evet. Tedavi eden hekiminiz ya da aile hekiminiz yazıyor. Hekim geçerli bir sebep olmadan reddedemez. Başka ülkelerde kural farklı, kendi sisteminizi kontrol edin.

Kanserde ikinci görüş karşılanıyor mu?
Hollanda'da temel sigortadan karşılanıyor, katkı payı yok. Kendi riskiniz yine işliyor. Hastanenin sigortacınızla sözleşmesi olması gerekiyor.

Ne kadar sürer?
Başka hastanede randevu için birkaç hafta bekleyin. Online ikinci görüş genelde daha hızlı, çünkü araya bekleme listesi girmiyor.

Yeni tetkik yaptırmam gerekir mi?
Genelde hayır. İkinci görüş elinizdeki dosyayla çalışıyor. Yeni tetkik ancak hekim verileri eski ya da eksik bulursa gerekiyor.

İkinci hekim birinciyle aynı şeyi söylerse?
Bu da işe yarar bir sonuçtur. Tedaviye, plan başkası da baktığında ayakta kaldı diyerek başlarsınız.

Kaynaklar

[1] Heeg E, Civil YA, Hillen MA, Smorenburg CH, Woerdeman LAE, Groen EJ, Winter-Warnars HAO, Vrancken Peeters MTFD. Impact of Second Opinions in Breast Cancer Diagnostics and Treatment: A Retrospective Analysis. Annals of Surgical Oncology, 2019. Çalışmayı görün →

[2] Lipitz-Snyderman A, Chimonas S, Mailankody S, et al. Clinical value of second opinions in oncology: A retrospective review of changes in diagnosis and treatment recommendations. Cancer Medicine, 2023;12:8063-8072. Çalışmayı görün →

[3] Kanker.nl. Second opinion bij kanker. Hasta bilgilendirmesini okuyun →