MR’ınız İçin İkinci Görüş: Görüntüler Zaten Elinizde

Görüntüler zaten elinizde. Eksik olan, ikinci bir okuma.

MR çekildi. Rapor elinizde. Dosya bir CD'de, hasta portalında ya da hastaneden gelen bir e-postada duruyor.

Çoğu kişi ikinci görüşü "her şeye baştan başlamak" sanıyor. Yeni tetkik, yeni randevu, yeni masraf. Görüntülemede genellikle böyle değil. Elinizdeki görüntüler ikinci kez okunabilir.

Cihaz tanı koymaz. Görüntüyü bir hekim okur.

Atlanan kısım burası. Cihaz görüntü üretir. O görüntünün ne anlama geldiğine karar vermez.

Radyolog görüntülere bakar ve bir rapor yazar. O rapor, tek bir uzmanın okumasıdır. Başka bir uzman aynı görüntülere bakıp farklı tarif edebilir.

Yani elinizdeki rapor bir ölçüm değil. Değişmeyen görüntüler hakkında bir hekimin yazdığı görüştür.

İkinci okuma ne sıklıkla bir şeyi değiştiriyor?

İki çalışma büyüklük sırası hakkında fikir veriyor.

Johns Hopkins'te, başka hastanelerden gelen 4.534 beyin ve omurga görüntüsü yeniden okundu. Bunların 347'sinde, yani %7,7'sinde farklı bir sonuç çıktı [1].

İkinci çalışma, uzman radyologlarca yeniden okunan 2.326 kemik ve eklem görüntüsüne baktı. 610'unda, yani %26,2'sinde tedaviyi etkileyen bir fark vardı. Kanser vakalarında bu oran %36,3'e çıktı [2].

Bu rakamları dikkatle okuyun. İki çalışmada da görüntüler değerlendirilmek üzere uzman bir merkeze gönderilmişti, yani vakalar çoğunlukla karmaşıktı. Bunlar sizin hastanenizin hata oranı değil. Gösterdikleri şu: ikinci okuma boş bir işlem değil.

İkinci okuma istemek, hekiminizi şikâyet etmek değildir

Çok kişiyi durduran şey bu, oysa durdurmamalı.

Radyoloji bir okuma işidir. Eğitimli iki uzman aynı dize bakıp iki farklı şekilde tarif edebilir. Tıpta bu her gün oluyor. İki okuma da özenli olabilir ve yine farklı çıkabilir.

Çoğu zaman ikinci okuma birinciyle aynı şeyi söyler. Bu da bir cevaptır. Bir şey atlandı mı diye düşünmeyi bırakırsınız.

Yeni tetkik çektirmenize gerek yok

İkinci okuma için iki şey gerekiyor ve ikisi de büyük ihtimalle elinizde.

• Görüntülerin kendisi, yalnız yazılı rapor değil. Bunlar DICOM dosyası olarak gelir. CD ile ya da hasta portalı üzerinden alırsınız.
• Radyoloji raporu, varsa sevk yazısıyla birlikte.

Kan tahlilleri ve önceki görüntüler işe yarar, çünkü zaman içindeki değişim çoğu kez tek bir kareden fazlasını anlatır. Ama yeni bir MR randevusu almanız gerekmiyor. Bu hem tetkik ücretinden, hem bekleme süresinden, hem de bir kez daha kontrast maddeden tasarruf demek.

İkinci okuma hangi durumlarda işe yarar

Her görüntü için gerekmez. İnsanlar genellikle şu durumlarda istiyor:

• Kanser tanısı ya da evrelemesinde, planın görüntülere bağlı olduğu durumlarda. Onkoloji ve kanser tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.
• Eklem ameliyatı öncesinde, ameliyatın tek yol olduğundan emin değilseniz. Ortopedi ve eklem cerrahisi sayfamız bunu anlatıyor.
• Rastlantısal bulguda, yani kimsenin aramadığı halde görüntüde çıkan bir şeyde.
• İki rapor aynı şeyi söylemiyorsa.
• Size verilen ama hiç anlatılmayan bir raporunuz varsa.

Hepsinde örüntü aynı. Bir karar yaklaşıyor ve o karar görüntülerin nasıl okunduğuna dayanıyor.

Görüntülerinizi nasıl alırsınız

Görüntüleri hastane saklar ama dosya sizindir.

Avrupa'da kendi tıbbi kayıtlarınızın kopyasını isteme hakkınız var. Hasta kayıt biriminden ya da radyoloji bölümünden isteyin. Görüntüleri istediğinizi açıkça söyleyin, yalnız raporu değil. Çoğu hastane bunları CD ile ya da hasta portalı üzerinden veriyor, genellikle birkaç gün içinde.

Portalda sadece rapor görünüyorsa DICOM dosyalarını ayrıca isteyin. Burada kelime seçimi fark yaratıyor.

Rehealth'te nasıl işliyor

Dosyayı e-posta ile değil, uygulama üzerinden yüklersiniz. Avrupa veri kurallarına göre saklanır ve neyi paylaşacağınıza siz karar verirsiniz.

Hekimi hekim listesinden kendiniz seçersiniz. Her hekim kendi ücretini belirler ve fiyatlar 35 €'dan başlar.

Türkçe konuşan bir hekim seçerseniz görüşme kendi dilinizde geçer. Hekim görüntülerinizi ve raporunuzu görüşmeden önce okur. Böylece süre sizin sorularınıza kalır. Kendi hekiminiz dosyanızı yürütmeye devam eder, cevapları ona götürebilirsiniz. İlerleyen aşamada yurt dışında tedavi gündeme gelirse o sayfaya bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İkinci görüş için yeni MR çektirmem gerekir mi?
Hayır. İkinci okuma, elinizdeki görüntüleri kullanır. Yeni tetkik ancak hekim mevcut görüntünün çok eski ya da kalitesinin düşük olduğunu söylerse gerekir.

Rapor yeterli mi, görüntüler de gerekli mi?
Asıl önemli olan görüntüler. Rapor, tek bir hekimin okumasıdır. Görüntüler olmadan ikinci hekim ancak bir başkasının cümleleri hakkında konuşabilir.

Hastane raporu verdi ama görüntüleri vermedi. Ne yapabilirim?
Radyoloji bölümünden ya da hasta kayıt biriminden DICOM dosyalarını isteyin. Avrupa'da kendi kayıtlarınızın kopyasını isteme hakkınız var. Çoğu hastane CD ile ya da portal üzerinden veriyor.

İkinci okuma, radyoloğumun hata yaptığı anlamına mı gelir?
Hayır. Görüntü okumak bir yorumlama işidir ve iki uzman aynı görüntüleri farklı tarif edebilir. İkinci okuma çoğu zaman birinciyi doğrular.

Görüntü ne kadar eski olabilir?
Şikâyete ve o günden bu yana ne değiştiğine bağlı. Görüntülerinizin tarihlerini görüşmeye getirin, hekim sorunuzu hâlâ yanıtlayıp yanıtlamadığını söyler.

Görüşmenin sonunda elime ne geçiyor?
Net adımlar alırsınız: görüntülerin ne gösterdiği, seçenekleriniz ve başka bir şeye bakılması gerekip gerekmediği.

Kaynaklar

[1] Zan E, Yousem DM, Carone M, Lewin JS. Second-opinion consultations in neuroradiology. Radiology, 2010;255(1):135-141. Çalışmaya bakın →

[2] Chalian M, Del Grande F, Thakkar RS, Jalali SF, Chhabra A, Carrino JA. Second-opinion subspecialty consultations in musculoskeletal radiology. American Journal of Roentgenology, 2016;206(6):1217-1221. Çalışmaya bakın →